ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿಯು ಮೇಲೆ ಬೀಸುವ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಾರುತಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಳೆ ತರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಮರುಭೂಮಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಮರಳು ಗುಡ್ಡಗಳು ಎಂಬರ್ಥದ ಶಬ್ದದಿಂದ ಥಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ವಿಸ್ತಾರ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಅನೇಕ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ಏರುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನದೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ, ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿಯು ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಲಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದೊಳಗೆ ಕೆಲವು ಭಾಗ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ಮಹಾ ಮರುಭೂಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಹರಿಯಾಣ, ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಾಚಿದೆ. ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು 200,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮರುಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ನಲ್ಲಿ “ಚೋಲಿಸ್ತಾನ್ ಮರುಭೂಮಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ 20 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ 9 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಿಸಿ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಮರುಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮರುಭೂಮಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಯೋಜಿಸಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2050 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 6,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜರ್ನಲ್ ಅರ್ಥ್ ಫ್ಯೂಚರ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಅವಲೋಕನಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಯ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು 1901 ರಿಂದ 2015 ರ ನಡುವೆ 10 ರಿಂದ 50 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಹೇಳಿದೆ. ಮಧ್ಯಮ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಈ ಮಳೆಯು 50 ರಿಂದ 200 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗ ಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಮಾನ್ಸೂನ್ನ ಪೂರ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶುಷ್ಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ನಾಗರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದವು.