ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು ಪ್ರಪಂಚದ ಉಳಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ನೈತಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಉಳಿದವಕ್ಕಿಂತ ಗಾಢವಾದವು, ಶಾಶ್ವತವಾದವು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಘನವಾಗಿಸುವಂತಹವು. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿರುವುದು ಅದರ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಪತ್ತು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪತ್ತು, ಮತ್ತು ಮಕುಟಪ್ರಾಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಲೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಿಮೆಗಳ ಸಂಪತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉನ್ನತ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು, ಉಪ್ಪರ ಜನತೆಯ ನೈತಿಕ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಇದರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಔನ್ನತ್ಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಗುಹೆ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಚಿತ್ತಾರಗಳು, ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಮಾನವನ ಕಲಾಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಿಮಾನವನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಈಗಿನ ದಿನಮಾನದವರೆಗೂ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲೆಯನ್ನೂ ಎಂಗಡಿಸಿ ಅದರ ವಿಸ್ತ್ರತವಾದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳು ನಾನಾ ವಿಧವಾದ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಕಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿವೆ. ಈ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಕಲೆಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಕ ಕಲೆಗಳು, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ರಂಗೋಲಿ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು, ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ, ಕಾವ್ಯವಾಚನ, ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸುವಿಕೆ, ಮರಕೆಲಸ, ಹಲವಾರು ಭಾಷೆಗಳ ಕಲಿಯುವಿಕೆ, ಈಜು, ಕುಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸ, ಕರಕುಶಲ ಕರ್ಮ, ವಾದ್ಯಗಳ ನುಡಿಸುವಿಕೆ, ಕೇಶಾಲಂಕಾರ, ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸ, ಯಂತ್ರರಚನೆ, ಲೋಹವಿಜ್ಞಾನ- ಹೀಗೆ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಭಾರತೀಯರು ಕಲೆಯೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಆಚ್ಚುಕಟ್ಟುತನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸಕಲವನ್ನೂ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಮಾಡಿ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಲೆಯೆಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇನೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಕಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅರ್ಥವತ್ತಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾದರಿಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೂ, ಕಲಾಪ್ರಕಾರದ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಇರಲೇಬೇಕೆನ್ನುವಂಥದ್ದು ನಿಯಮವಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ, ಕಾವ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗೆ ಪುರಾಣಗಳು, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ರಾಜಧರ್ಮ, ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯುಗೀಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಪರಿಕರಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಇರಲೇಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪಂಪ ಬಳಸುವ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಶಬ್ದಗಳು ಅರಿವಿಗೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.