ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ಪ್ರಬಂಧ, ಹಾಸ್ಯ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ ತತ್ವ ಎಂದಿನಿಂದಲೂ ಸಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆ ಬೆಳೆಯುವದಕ್ಕೆ ಪಂಪ, ರನ್ನ, ಪೊನ್ನ, ಹರಿಹರ. ರಾಘವಾಂಕ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಮಹಾನ್ ಕವಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಚಂಪೂ, ಕಂದ, ರಗಳೆ, ಷಟ್ನದಿ, ತ್ರಿಪದಿ, ಸಾಂಗತ್ಯ, ಕೀರ್ತನೆ, ಸುಳಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗ-ದೇಶಿ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಆಳಿದ ನೂರಾರು ರಾಜ-ಮಹಾರಾಜರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರವಾದುದು. ಅಂದಿನ ಕವಿಗಳು ಕಾವ್ಯ ಬರವಣಿಗೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲೂ ನಿಪುಣರಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ನಿದರ್ಶನಗಳು ನಮಗೆ ದೊರಕುತ್ತವೆ.
ರಾಜಮಹಾರಾಜರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳಿಗೆ ದಾನದತ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾವು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಬಹುದು, ಕನ್ನಡನಾಡಿನವನ್ನು ಪೂರ್ವದ ಹಳಗನ್ನಡ, ಹಳಗನ್ನಡ, ನಡುಗನ್ನಡ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಿರುವುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯವೇ ಆಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ನವೋದಯ, ಪ್ರಗತಿಶೀಲ, ನನ್ನ, ದಲಿತ-ಬಂಡಾಯ ಎಂಬ ವಿಭಾಗ ಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ.
“ರಮ್ಯವಾದ’ ಎ೦ಬುದು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಪದದ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲಭರಿತವಾಗಿದೆ, ಇದು ‘ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಸಂ’ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದದಿಂದ ನಿಷತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಸಂ ಎಂಬ ಪದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ನವೋದಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ‘ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯವು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ದಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಹೊಸ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಯುರೋಪ್ ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಸಂ ಎಂದರೆ, ಅದ್ಭುತ, ಸಾಹಸ, ಪ್ರಣಯ, ನಿಸರ್ಗ, ಭಾವನೆ, ಕನಸು, ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮ, ವರ್ಣನೆ ಮುಂತಾದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿಗಳಾದ ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ತ್, ರಲ್ಲಿ, ಕೀಟ್ಸ್, ಬಸ್ರ್ರಾ, ಟೆನಿಸನ್, ಆನ್ಸಾಲ್, ಷೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಮೊದಲಾದವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಸಂ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅಮೃತವಾದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪ್ರಭಾವ ಬಹುಪಾಲು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಗಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನವೋದಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದಪೈ, ಡಿವಿಜಿ, ಕುವೆಂಪು, ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ, ಶಿವರಾಮಕಾರಂತ, ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ವಿ.ಕೃ ಗೋಕಾಕ, ಯು.ಆರ್.ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ, ಜಿ.ಎಸ್ ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ, ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಮುಂತಾದವರು ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ಪ್ರಬಂಧ, ವಿಮರ್ಶೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ರಮ್ಯವಾದದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾಗೆಯೇ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕನಸು, ಅನುಭಾವ, ನಿಸರ್ಗದ ವಾಸ್ತವ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಘನತೆ, ಕುತೂಹಲ, ಪ್ರೀತಿ-ಪ್ರಣಯ, ಭಾವನೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ತಮ್ಮ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲು ಕವಿಗಳು ಹೊಸ ಹೊಸ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನವೋದಯ ಯುಗವಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಸಾನೆಟ್, ಪ್ರಗಾಥ, ಶೋಕಗೀತೆ, ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕಾರಗಳೂ ರಚನೆಗೊಂಡಿವೆ.