ಫಣಿಯಮ್ಮ ಇದು ಎಂ.ಕೆ. ಇಂದಿರಾ ಬರೆದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ ಎಂದು ಸಹ ಹೇಳ ಬಹುದಾಗಿದೆ.ಕಾರಣ ಲೇಖಕಿ ಇಂದಿರಾ ಅವರ ಅಜ್ಜಿಯೇ ಈ ಫಣಿಯಮ್ಮ. ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಸಮೀಪದ ಹಳ್ಳಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಆಕೆಯ ದೇಹ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಗಿಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಶರೀರ, ಬಡಕಲು ದೇಹ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಕಣ್ಣು ಬಾಯಿ ಮೂಗನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಮಿತ ಭಾಷಿಯಗಿದ್ದಳು.
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಂಟಿ ಕುಟುಂಬ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಕಾರಣ ಇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ದೇಹಿಸಲು ಅನೇಕ ಜನ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಂತಹದ್ದರಲ್ಲಿ ಫಣಿಯಮ್ಮನ ಜನನವಾಯಿತು. ೮ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ನೋಡಿದ ನಂಜುಂಡಯ್ಯ ಎ೦ಬ ಯುವಕನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಂದು ದಿನ ನಂಜುಂಡ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿ ಆತ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ, ಫಣಿಯಮ್ಮ ಪ್ರೌಢಳಾಗಿರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಮಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವದಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನದ ನಂತರ ಆಕೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅಕೆಯನ್ನು ಮಡಿ ಹೆಂಗಸನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಕೂದಲು ಪ್ರತಿಸಲ ಕತ್ತಿರಿಸುವ ಬದಲು ಉಮ್ಮತ್ತಿ ಎಂಬ ಬೀಜದ ರಸವನ್ನು ತಲೆಗೆ ಹಚ್ಚಿ ಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಕೂದಲು ಬೆಳೆಯುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅದರ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತಿರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಸದಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಈಕೆಗೆ ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಡಿಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ತಮ್ಮ ೭೦ ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಒಂದು ದಿನ ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಾಗ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಂದ ಸಣ್ಣ ಮಗು ಆಕೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ದಿನದಿಂದಲೇ ಊಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೇವಲ ೨ ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಂದು ಲೋಟ ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.
ತನಗಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯಾರಿಗೂ ಅಗಬಾರದೆಂದು ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು . ಮತ್ತು ವಿಧವಾ ಪ್ರರ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಹಿಸದ್ದಲ್ಲದೆ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮನೆಯ ಯುವತಿಗೆ ಹೆರಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳದು, ಮೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯ ಸೋಮವಾರದಂದು ತನ್ನ ಜೀವನದ ೧೦ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾಳೆ.