ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗ ಕಣ್ತೆರೆದು ೧೮೦ ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ೧೮೪೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ “ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ” ಮೊದಲ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯತನಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತ ಇಂದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮೀಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಇಂದಿನ ಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು , ವರ್ಣ ಮುದ್ರಣ, ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಿಕ ಪುರವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಇ ಪೇಪರ್ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಮೂಲಕ ಓದುಗರನ್ನು ಹಲವು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒಂದೆಡೆ ಟಿವಿ ಸುದ್ದಿ ಚಾನೆಲ್ ಗಳು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಪೈಪೋಟಿಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆ ಹಾಗೂ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪತ್ರಿಕೆ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೊಡನೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಉರ್ದು, ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ, ಕೊಂಕಣಿ ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಹೊರಬರುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೊಸ ಹೊಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅಲ್ಪಕಾಲ ಬದುಕಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಬಂಡವಾಳು ಹೂಡಿದ ಕೆಲವು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಸಾರ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನೂ ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕ
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ “ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶದ ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಭಾಗವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರ ೨೦೨೧ ರ ನವೆಂಬರ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ” ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿ, ಧಾರವಾಡ, ಹಾವೇರಿ, ಬಾಗಲಕೋಟ, ವಿಜಯಪುರ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ , ಗದಗ ಈ ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಧಿಗೆ ಬರುವಂತಾದವು.( ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲೇ “ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ” ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ). ೧೮೨೪ ರಲ್ಲೇ ಬ್ರಿಷರೊಡನೆ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದ ವೀರ ಮಹಿಳೆ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಆಳಿದ ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಖ್ಯಾತಿಗಾಗಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ ” ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಹದಿಮೂರು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬೃಹತ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೆಳಗಾವಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆ ಜನಿಸಿದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೧೮೪೯ ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ” ಸುಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಕಾಶ” ಎಂಬ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಹೊರಬಂತು. ಇದು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಸುಮಾರು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ದಾಖಲೆಯಿದ್ದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ವು ಪ್ರಸಾರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರು ಬೀರು ಶೇಷು ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಮೂಲದವರೆಂಬುದೂ ಗಮನಾರ್ಹ.
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಎರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಶತಮಾನೋತ್ತರ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಕಟನೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದು ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ. ಒಂದು ೧೮೬೩ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ” ಬೆಳಗಾಂವ್ ಸಮಾಚಾರ” ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ೧೮೬೫ ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಬಂದ ” ಮಠ ಪತ್ರಿಕೆ” ಈಗಲೂ ” ಜೀವನ ಶಿಕ್ಷಣ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಇನ್ನು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ” ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ” ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದಿದ್ದು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ. ಈಗ ೯೦ ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದಿರುವ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ೧೯೨೯ ರಿಂದ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ, ನಂತರ ೧೯೩೩ ರಿಂದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದರಂತೆಯೇ ಸಂದೇಶ ದ್ವಿವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ, ಜನಜೀವಾಳ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ, ಲೋಕದರ್ಶನ, ನಾಡೋಜ, ಕನ್ನಡಮ್ಮ, ಸಮತೋಲ, ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ, ಸಿರಿನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ಟೈಮ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ದೈನಿಕ ತರುಣ ಭಾರತ, ರಣಝಂಜಾರ, ಬೆಳಗಾಂವ್ ವಾರ್ತಾ ಮೊದಲಾದ ಮರಾಠಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ೨೫ ರಿಂದ ೭೫ ವರ್ಷಗಳ ತನಕದ ಬದುಕು ಕಂಡಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಪುಢಾರಿ, ಲೋಕಸತ್ತಾ, ಸಕಾಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಟೈಮ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮರಾಠಿ ಓದುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕುಂದಾ ನಗರಿ, ಬೆಳಗಾವಿ ವರದಿ, ಗಡಿ ಕನ್ನಡಿಗ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಾನಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಪ್ರಗತಿ ವಾಹಿನಿ ಮೀಡಿಯಾ ಹೌಸ್ ನಂತಹ ಆನಲೈನ್ ಸುದ್ದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು , ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಇ ಪೇಪರ್, ಬಾನುಲಿ, ದೂರದರ್ಶನ ಸಹಿತ ವಿವಿಧ ಟಿವಿ ನ್ಯೂಸ್ ಚಾನೆಲ್ ಗಳು, ಯುಎನ್ಐ, ಪಿಟಿಐ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳೆನಿಸಿರುವ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ, ಉದಯವಾಣಿ, ವಿಜಯವಾಣಿ, ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ, ವಿಶ್ವ ವಾಣಿ, ಹೊಸದಿಗಂತ, ಸಂಜೆವಾಣಿ, ಈ ಸಂಜೆ ಮೊದಲಾದವು, ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್, ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್, ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ದಿ ಹಿಂದು ಮುಂತಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲ ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ತಮ್ಮದೇ ಓದುಗರ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇಂದು ಆಧುನಿಕ ಯುಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇ ಪೇಪರ್ ಹೊರತರುತ್ತಿವೆ. ಸಂಗಡ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ದೈನಿಕಗಳೂ ಸ್ಥಾನಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಿಕ ವಿಶೇಷಗಳ ಪುರವಣಿ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಿವೆ. ಸ್ಥಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು, ವರದಿಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇವು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕೂಡ. ಬೆಳಗಾವಿ, ಧಾರವಾಡ- ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ವಿಜಯಪುರ, ಹಾವೇರಿ, ಬಾಗಲಕೋಟ, ಉತ್ತರಕನ್ನಡ, ಗದಗ ಈ ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತಹ ಸಂಗತಿ.
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ( ವಿಜಾಪುರ) ಜಿಲ್ಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಪ್ರತಿಕೋದ್ಯಮದ ತಳಹದಿ ಭದ್ರ ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಘಟಾನುಘಟಿ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಾಧನೆ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು. ಫ. ಗು. ಹಳಕಟ್ಟಿ, ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪ, ಮೊಹರೆ ಹಣಮಂತರಾವ್, ವಿ.ಬಿ. ನಾಯಕ, ಸ. ಚ. ಮಿರ್ಜಿ, ಹ. ರಾ. ಪುರೋಹಿತ, ಮಂಗಳವೇಢೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾಯರು ಮೊದಲಾದ ದಿಗ್ಗಜಗಳ ಹೆಸರೇ ಸಾಕು, ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕಾರಂಗದ ಘನತೆ ಹೆಚ್ಚಲು. ೧೮೬೯ ರಲ್ಲಿ ” ಹಿತೇಚ್ಛು” ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಪತ್ರಿಕೆ ಹೊರಬಂದದ್ದು ಆಗಿನ ಕಲಾದಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ. ನಂತರ ಕಲಾದಗಿ ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ” ಕರ್ನಾಟಕ ವೈಭವ” ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಮಾಡಿತಲ್ಲದೆ ಮೊಹರೆ, ಹಣಮಂತರಾವ್ ಕೌಜಲಗಿಯವರಂತಹ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅದರ ಮೂಲಕ ಪತ್ರಿಕಾರಂಗಕ್ಕೆ ದೊರಕಿದರು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಡೆದ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಆಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ವಿಶೇಷ.
೧೯೨೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಮುಂದಾಳು, ಸುಧಾಕರ, ಪ್ರಜಾಮಿತ್ರ, ಹಳಕಟ್ಟಿಯವರ ನವಕರ್ನಾಟಕ ಮೊದಲಾದವು , ಅವಿಭಜಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಿಂದಲೂ ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ನಂತರ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ” ಸಂದರ್ಶನ” ವಿ. ಬಿ. ನಾಯಕರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಪತ್ರಿಕೆ. ಮಿರ್ಜಿಯವರ ” ಉದಯ”, ಮಂಗಳವೇಢೆಯವರ ನವಜೀವನ, ಕನ್ನಡಿಗ , ಹೊಂಬಾಳಿಯವರ ನಾಗರಿಕ, ಶಾಲಗಾರರ ಸಮಾಜವೀರ, ಮಮದಾಪುರರ ರಾಜಮಾರ್ಗ, ನಾಗಠಾಣರ ವೀರವಾಣಿ, ತುಂಗಳರ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಗೊಂದಿಯವರ ವಿಕ್ರಾಂತ ಭಾರತ, ಮತ್ತಿತರ ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪತ್ರಿಕಾಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ೧೦೦-೧೫೦ ವಾರ/ ಪಾಕ್ಷಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿದ್ದರೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಬರುತ್ತಲೇಇವೆ. ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ, ವಿಜಯವಾಣಿ, ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹೊಸದಿಗಂತ, ವಿಶ್ವ ವಾಣಿ, ಅಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಿವೆ .
ಜಮಖಂಡಿ, ಬನಹಟ್ಟಿ, ರಬಕವಿ , ಬೀಳಗಿ ಮೊದಲಾದೆಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದ್ದು ಸಾಧಕ, ಶರಣ ವಾಹಿನಿ, ತಾಯಿಜೀವ, ಸಂತವಾಣಿ, ಹುಚ್ಚ, ಜಮಖಂಡಿ ಟೈಮ್ಸ್, ಜೈ ಜಮಖಂಡಿ, ವಾರ್ತೆ, ನೀಲಕಂಠ ದಾತಾರರ ಧಡಲ್ ಬಾಜಿ, ಸದಾಚಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿರಿ, ದ್ವಿಭಾಷಾ ಪತ್ರಿಕೆ ಜುಗ್ನು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನಿಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು.
ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಪುನರ್ವಿಂಗಡನೆಗೂ ಮೊದಲು ೧೭ ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲೆಯೆನಿಸಿದ್ದ ಧಾರವಾಡ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡನೆಯಾಯಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮಾದರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೆನಿಸಿದ್ದ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾರಂಗ ಸಹ ಸತ್ವಯುತವಾಗಿ ಬೆಳೆದುನಿಂತಿತ್ತು. ೧೮೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಪತ್ರಿಕಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಮರಾಠೀ ಭಾಷಾ ಪ್ರಭಾವವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೊದಲು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ೧೮೬೧ ರಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡ ಪತ್ರಿಕೊದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಬೋಧಕ, ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತಮಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಾರ್ತಿಕ, ಧಾರವಾಡ ವೃತ್ತ, ಶೋಧಕ, ಲೋಕಶಿಕ್ಷಣ , ಚಂದ್ರೋದಯ, ಮೊದಲಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ೧೮೯೫ ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೊದಲ ದೈನಿಕ ವಾಗಿ ಮುದವೀಡು ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಧನಂಜಯ ಪತ್ರಿಕೆ ಹೊರಬಂತು. ಜಠಾರ ಅವರ ರಾಜಹಂಸ ದೈನಿಕ ವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಸಾಪ್ತಾಹಿಕವಾಯಿತು. ೧೮೭೬ ರಿಂದ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಪ್ರಕಟನೆಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ವಾಗ್ಭೂಷಣ ಮಾಸಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಹೊರಬಂತು. ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು, ಶಿ. ಶಿ ಬಸವನಾಳ, ಹೊನ್ನಾಪುರಮಠ, ವೆಂಕಟರಂಗೋ ಕಟ್ಟಿ ಮೊದಲಾದವರು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಜಯಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ವಿಜಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
. ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹತ್ವದ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಸಾರವನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ ಲೋಕಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟಿನ ಕರ್ಮವೀರ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಸ್ತೂರಿ ಮಾಸಿಕಗಳು ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡವು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲೂ ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು.
ಹೊನ್ನಾಪುರಮಠ ಕುಟುಂಬದ ಲೋಕಮಿತ್ರ, ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮರ ಜಯಂತಿ, ಹರ್ಡೀಕರರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಗೆಜೆಟ್, ಕೆ..ಎಚ್. ಪಾಟೀಲರ ವಿಶಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ, ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ವಿಶ್ವವಾಣಿ, ಪ್ರಪಂಚ, ಇಟಗಿ ವೇದಮೂರ್ತಿಯವರ ನೇತಾಜಿ , ನೆಸ್ವಿಯವರ ನವಯುಗ, ಮೇದಿಯವರ ಕನ್ನಡಿಗ ಮೊದಲಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪತ್ರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿವೆ. ಜೀವನ ಪತ್ರಿಕೆ ಸಹ ಇಲ್ಲಿಯೆ ಜನಿಸಿ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ೯೦ ವರ್ಷಗಳ ಬದುಕು ಕಂಡಿದೆ. ಚಂಪಾ ಅವರ ಸಂಕ್ರಮಣ, ವೀರಮಾತೆ, ಕಲ್ಪನಾ ಮತ್ತು ನಟರಾಜ ಸಿನೆಮಾ ಮಾಸಿಕ, ಮತ್ತಿತರ ಹಲವು ಪಾಕ್ಷಿಕ , ಮಾಸಿಕಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ , ಉದಯವಾಣಿ, ವಿಜಯವಾಣಿ, ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ, ಹೊಸದಿಗಂತ, ಸಂಜೆವಾಣಿ ಸಹಿತ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕನ್ನಡ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಟಿವಿ ಸುದ್ದಿ ಚಾನೆಲ್ ವರದಿಗಾರರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ- ಧಾರವಾಡಗಳ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಷೇತ್ರ ಅಪಾರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.