1924 ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಡಿ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಗಾಂಧೀಜಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಗಂಗಾಧರ ರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಹೊಸ ಹುರುಪು ನೀಡಲು ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು
ವೀರ ಸೌಧವು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ 1924 ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಮೊದಲು 1916 ರಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ 1924 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ವೀರಸೌಧದ ಮೊದಲು, ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫಲಕವಿದೆ, ಇದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಮಹಾತ್ಮರ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಸಹ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
1916 ಏಪ್ರಿಲ್ 29 – ಮೇ 1
ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧಿವೇಶನಗಳು. 1915 ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಿಚ್ಛೇದದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಗಾಂಧಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.
1916 ಏಪ್ರಿಲ್ 30
ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ “ಖಿನ್ನಿತ ವರ್ಗಗಳು” ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು.
1924
ಡಿಸೆಂಬರ್ 18
ಅಹಮದಾಬಾದ್ನಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಹೊರಟು ಬಂದರು.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 21
ಬೆಳಗಾವಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸ್ವಾಗತ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 23
ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ, A.I.C.C ಸ್ವತಃ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ವಿಷಯಗಳ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ e3 ಅನ್ನು ಕರಡು ಮಾಡಲು 16 ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಉಪ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 25
ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಷಯಗಳ ಸಮಿತಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಸ್ವರಾಜ್ಯವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಡಲು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದವರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 26
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ 39 ನೇ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ನಿರ್ಣಯದ ಮೇಲೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.
ಶಾಮ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಖರ್ಜಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಇದೆ.
1937ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ 25 ಕಿಮೀ ದೂರದ ಹುದಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ ತಂಗಿದ್ದರು.
ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಬಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು, ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಖಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಗಫಾರ್ ಖಾನ್, ಮತ್ತು ಕಸ್ತೂರಬಾ ಗಾಂಧಿ ಮುಂತಾದ ನಾಯಕರು ಕೂಡ 1937 ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಹುದಲಿಗೆ ಬಂದರು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಹುದಲಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಖಾದಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಗಂಗಾಧರ ರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೇಸರಿ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಹುದಲಿಗೆ ಕರೆತಂದಿದ್ದರು- ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಖಾದಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಖಾದಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಸುಳಧಾಳ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಗಾಂಧಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸುಳಧಾಳ ನಿಂದ ಹುದಲಿವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದರು.
ಖಾದಿ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಂಘ (ಕೆಜಿಯುಎಸ್) ಅನ್ನು 1954 ರಲ್ಲಿ ಹುದಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
1927 ರಲ್ಲಿ, ಗಾಂಧಿವಾದಿ ಗಂಗಾಧರ ರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರು ಹುದಲಿ ಸಮೀಪದ ಕುಮಾರಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಖಾದಿ ಘಟಕವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಖಾದಿ ಘಟಕವಾಗಿತ್ತು. ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರಿಗೆ ‘ಕರ್ನಾಟಕದ ಖಾದಿ ಭಗೀರಥ’ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಯಿತು. ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರು ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಖಾದಿ ಆಂದೋಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಂತರ ಪುಂಡಲೀಕ ಕಟಗಡೆಯವರು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.