ಟೊಮೆಟೊಗೆ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಬಂದ್ದಿದ್ದು, ಒಂದಷ್ಟು ಕಡೆ ಕಳ್ಳತನ ನಡೆದದ್ದು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಓದಿರುತೇವೆ. ಒಂದಿಷ್ಟು ರೈತರು ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದೀಗಾ ಅಂತಹದೇ ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ರೈತರು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಅಮ್ಲಿಖೇಡಾ ಗ್ರಾಮದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಬೀಗ ಹಾಕಿದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದು ಕುಟುಂಬದ ಚಿನ್ನವಲ್ಲ. ಇದು ಹೊಸ ಜಾಗತಿಕ ಅದ್ಭುತ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಅಶ್ವಗಂಧವನ್ನು.
ಆಯುರ್ವೇದದ ರಾಜ ಅಶ್ವಗಂಧ ಈಗ ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ ಲಿಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿದೆ. ನೀಮುಚ್ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಚಿನ್ನದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.
ಕೋವಿಡ್ -19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವು ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ವರ್ಧಕಗಳು ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನೀಮುಚ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಿನಿ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ ಬೇರೂರಿದೆ.
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿAದ, ಇಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೋಯಾಬೀನ್ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ಅಶ್ವಗಂಧಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕರು ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ನೀಮುಚ್ ರೈತರು 1 ಕೆಜಿ ಅಶ್ವಗಂಧವನ್ನು 500-600 ರೂ.ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾವಯವ ಭಾರತದಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದವರೆಗೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳವರೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಶ್ವಗಂಧವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬ್ರಾಂಡ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇದೆ. ಬಾಬಾ ರಾಮದೇವ್ ಅವರ ಪತಂಜಲಿ ಕೂಡ ನೀಮುಚ್ ಮಂಡಿ ಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ಕೊರೊನಿಲಾಗಾಗಿ ಬಳಸಿತು.
ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ “ಭಾರತೀಯ ಜಿನ್ಸೆಂಗ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನೀಮುಚ್ ಮಂಡಿಯ ಅಶ್ವಗಂಧವು ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಇದು ಆಯುರ್ವೇದದ ಹೊಸ ರಾಜ.
ನೀಮುಚ್ನ ರೈತರು ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಅಶ್ವಗಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲೇ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ ಯಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಲ್ಯ (ಶಕ್ತಿ-ದಾನ), ಕಾಮರೂಪಿಣಿ (ಕಾಮಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಿದಾ (ಪೌಷ್ಟಿಕ) ಸೇರಿದಂತೆ ಅದರ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ತ್ರಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಆಯುರ್ವೇದ ಸೂತ್ರೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅಶ್ವಗಂಧಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಹಸಿದಿವೆ. ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2021 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 225 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, 2021 ರಲ್ಲಿ 92 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 2018 ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 34 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಶ್ವಗಂಧ 2021 ರಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 7 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ.
ಭಾರತವು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ಅಗ್ರ ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ರಫ್ತುದಾರನಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಗಳು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜನಕಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಜೀವನಾಧಾರ ಕೃಷಿಯ ದಿನಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿವೆ. ಅಶ್ವಗಂಧವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಜಿಯೋ ಫ್ರೆಶ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರಾಂಡ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ರೈತರು ಈಗ ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಸಾವಯವ ಭಾರತವಲ್ಲ. ಹಿಮಾಲಯ, ಸನ್ಫ್ಲಾಗ್ ಆರ್ಗೊಟೆಕ್, ಜಿಯೋ ಫ್ರೆಶ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರೆಮಿಡೀಸ್ನಂತಹ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಹ ನೀಮುಚ್ ರೈತರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಅಶ್ವಗಂಧವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರೆಮಿಡೀಸ್ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ರೈತರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ 4,000 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಖರೀದಿಸಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಅಶ್ವಗಂಧ ಸಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2021 ರಲ್ಲಿ 864.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 2031 ರ ವೇಳೆಗೆ 2.5 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ನೇರ ಖರೀದಿಗೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಪಿಪ್ಲಿಯಾ ರಾವ್ಜಿ, ಜನಕ್ಪುರ ಮತ್ತು ಬಂಗ್ರೆಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನೀಮುಚ್ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸುಮಾರು 500 ರೈತರನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ.
ಈ ರೈತರು ಈಗ ‘ಸಾವಯವ ರೈತರು’ ಎಂಬ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ, ದರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೀಜ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
“ಜೋರ್ದಾರ್ ಮಾಲ್ ಹೈ (ಉತ್ಪನ್ನವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ)” ಎಂದು ಒಬ್ಬ ರೈತ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಅಶ್ವಗಂಧದ ಕೊಡುಗೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಅವರ “ಉತ್ತಮ-ಗುಣಮಟ್ಟದ” ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷ 10 ಕೆಜಿ 5,000 ರೂ.ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ನೀಮುಚ್ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನಾಗೌರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಗಂಧದ ಅಗ್ರ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ನೀಮುಚ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಗಂಧ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ನೀಮುಚ್ನ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರು ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2018-19ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1,264 ಹೆಕ್ಟೇರ್ನಲ್ಲಿ 884.8 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (8,484 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್) ಇಳುವರಿ ಬಂದಿದೆ, ಇದು 2021-2022 ರಲ್ಲಿ 1,700 ಹೆಕ್ಟೇರ್ನಲ್ಲಿ 1,190 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (11,900 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್) ಗೆ ಏರಿದೆ.
ಅಶ್ವಗಂಧದ ಅಲೆಯು ಕೆಲವು ರೈತರನ್ನು ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ರೈತರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಏಳಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯೋಸ್, ಥಾರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯುಂಡೈ ಐ 20 ಗಳಂತಹ ದುಬಾರಿ ಕಾರುಗಳು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತಿವೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ರೈತರು ವಿಶಾಲವಾದ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಬಂಗಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈಗ, ಜಿಲ್ಲಾ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ನೀಮುಚ್ ಅಶ್ವ ಗಂಧ ದಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಸಂತೋಷದ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ರೈತರ ಜೀವನದ ಲ್ಲಿ ಮಂದಹಾಸ ಮೂಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.