ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವಿನ ಗಿಡವು ಸಾಕಷ್ಟು ಪೌರಾಣಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೂವಿನ ಗಿಡವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತವು ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಕೇವಲ ಪಾರಿಜಾತವೆಂದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇನ್ನು ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಶೃಂಗಾರ ಹಾರ, ಹರಸಿಂಗಾರ, ಶಿವುಲಿ ಮತ್ತು ಶೇಫಾಲೀ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ನೈಟ್ ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವರ್ಗದ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಕೂಡ ಪಾರಿಜಾತದೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅಪ್ಸರೆಯರು ತಮ್ಮ ಆಯಾಸವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಪಾರಿಜಾತ ಮರದ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಯಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತವು ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪುರಾಣ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಾಸುರರು ಹಾಲಿನ ಕಡಲನ್ನು ಕಡೆದಾಗ ಮೇಲೆದ್ದು ಬಂದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ರತ್ನಗಳ ಪೈಕಿ ಪಾರಿಜಾತವೂ ಒಂದು. ಇಂದ್ರನು ಈ ಗಿಡವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ತೋಟದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟನು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರುಕ್ಮಿಣಿಯು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ನಾರದ ಮುನಿಗಳು ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಹೂಮಾಲೆಯನ್ನು ತಂದು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು ಹಾರವನ್ನು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಹಾಕಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವಿನ ಹಾರವನ್ನು ಕಂಡ ನಾರದ ಮುನಿಗಳು ನೀವು ಈ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣನ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಪತ್ನಿಯರಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಈ ವಿಷಯವು ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿ ಸತ್ಯಭಾಮಾಳಿಗೆ ತಿಳಿದಾಗ ಅವಳು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಪಾರಿಜಾತ ಮರಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮೊಂಡುತನವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ದೇವಲೋಕದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದೆಡೆ ಸ್ವರ್ಗದ ಸಂಪತ್ತು ಭೂಮಿ ಪಾಲಾಗುವುದು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇಂದ್ರನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೂ ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಇಂದ್ರನು ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಳುವಂತಾಗಿ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುವಂತಾಗಲಿ ಎಂದು ಪಾರಿಜಾತ ಮರಕ್ಕೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಹೂವಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೇವರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಅಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೆಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವುಗಳನ್ನು ದೇವರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಪಾರಿಜಾತ ಗಿಡವನ್ನು ತಂದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಡುವಾಗ ತನ್ನ ಜಾಣತನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಸತ್ಯಭಾಮಾಳ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತ ಗಿಡವನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಆ ಗಿಡದ ಹೂವು ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ತನ್ನ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವುಗಳನ್ನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಶೃಂಗಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನೂ ಕೂಡ ದೇವರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾರಿಜಾತ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದರು ಮರ. ಐವತ್ತು ಅರುವತ್ತು ವರ್ಷದ ಮರಗಳೂ ಅತಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯದೆ ತುಂಬಾ ಹೂವುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ನಿಕಾಂಥಿಸ್ ಅರ್ಬಸ್ಟ್ರಿಸ್ಟಿಸ್ ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು.
ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊರೊನಾ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾರಿಜಾತ ಮರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯುರ್ವದದ ಪ್ರಕಾರ, 15 ರಿಂದ 20 ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಅಅದರ ರಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದೂರಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ. ಈ ಹೂವುಗಳ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಒತ್ತಡವು ದೂರಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾರಿಜಾತದ ಎಲೆಗಳನ್ನು, ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಶೀತ, ಜ್ವರ, ಶೀತದಿಂದುಂಟಾಗುವ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.