ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಭಗವಂತನ ರೂಪವೆಂದು ಆರಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂದ ಆಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅಂಶದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವು ಪೂಜೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಿಂದೂ ವೇದಗಳು, ಪುರಾಣಗಳು, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಇನ್ನೀತರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಾರಗಳು ಬಲವಾದ ಪರಿಸರ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲ ಚರಾ ಚರಅಂಶಗಳಿಗೆ ತನ್ನದೆಯಾ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ದೈವಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, , ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಧರ್ಮವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಷ್ಟು ಪ್ರಾಯಶಃ ಬೇರೆ ಯಾವ ಧರ್ಮವೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಪೂಜೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದೆವೆ. ಕೂಡಿಯುವ ನೀರು ಉಸಿರಾಡುವ ಗಾಳಿ, ನಡೆದಾಡುವ ನೆಲ, ಪೂಜಿಸುವ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಅವು ಸಹ ಶಿಲೆಯಿಂದಲೇ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಹ ಪ್ರಕೃತಿ ದತ್ತವಾದದ್ದೇ ಆಗಿದೆ.
ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಿಸುವ ಹಣ್ಣು ಕಾಯಿಗಳು ಸಸ್ಯಜನ್ಯಗಳು ಅವುಗಳು ಸಹ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ದೊರೆಯುವಂತಹದ್ದು, ಇನ್ನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ ಅದು ಸಹ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ದೊರೆತಿದ್ದು ದೀಪ ಉರಿಯಲು ಬತ್ತಿ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ್ದು ಅದು ಸಹ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಜನ್ಯವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ದೀಪಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಎಣ್ಣೆಇದು ಸಹ ಸಸ್ಯದಿಂದಲೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂಜನೀಯ ಭಾವದಿಂದ ಕಾಣುವ ಪದ್ಧತಿಯು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೆವೆ.
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಗೋವರ್ಧನ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದು, ಶಿವನು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು, ರಾಮನು ಶಿಲೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣ ಅದು ಅಹಲ್ಯೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು, ರಾಮನು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ವಾನರ ಸೇನೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಟ್ಟಿ ರಾವಣನ್ನು ಕೊಂದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿದೆ ಇನ್ನು ಹಲವಾರು ದೇವತೆಗಳ ವಾಹನವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಹ ನೋಡ ಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾರಣೆಗೆ “ಗೋ-ಮಾತಾ” (ಹಸುವಿನ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು “ಕಾಮಧೇನು” (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಪ್ರಾಣಿ) ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹಸುವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಗೋವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಎಲ್ಲ ಹಿಂದೂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳು ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕರು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ವಿವಿಧ ದೇವರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶಿವನು ತನ್ನ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಹಾವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಗೂಳಿಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಗರುಡ (ಹದ್ದು) ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರು ಹಂಸದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸ ರಾವಣನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಕೋತಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರಣಹದ್ದುಗಳು ರಾಮನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಹೀಗೆ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅವಿನಾಭಾವತೆಯನ್ನು ಕಾಣ ಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ…