ನವದೆಹಲಿ: ನಿಮಗೆ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾದದ್ದು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯ ನಂಬಿಕೆ,” ಎಂದು ಶುಕ್ರವಾರ ಅಂಜುಮನ್ ಇಂತೇಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ ಮತ್ತು ಎಎಸ್ಐಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.
ಮಸೀದಿಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ರಚನೆಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸರ್ವೇ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿ ವೈ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ ಬಿ ಪರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಮನೋಜ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಗೆ (ಎಎಸ್ಐ) ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಹಾನಿ ಆಗದಂತೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದೆ.
ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಖನನವಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ವಿನಾಶವಾಗಲೀ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಎಸ್ಐ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅಂಜುಮನ್ ಇಂತೇಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ ಸಮಿತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಆಕ್ಷೇಪಣಾ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪೀಠವು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಗುರುವಾರದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮಸೀದಿ ಸಮಿತಿಯು ಸುಪ್ರೀಂ ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ಮಸೀದಿಯ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಶಿವಲಿಂಗವಲ್ಲ , ನೀರಿನ ಕಾರಂಜಿ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತ್ತು.
ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಸೀದಿ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಯ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಹುಝೆಫಾ ಅಹ್ಮದಿ, ASI ಯ ಸರ್ವೇಯು “ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಗೆಯುವುದು”, ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. “ASI ಸಮೀಕ್ಷೆಯು 500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅಹಮದಿ ಹೇಳಿದರು, ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆರಾಧನೆಯ (ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಗಳು) ಕಾಯಿದೆ, 1991 ಇದು 1947 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು.
“ನೀವು ಒಂದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. ಹಿಂದೂಗಳ ಮನವಿಯು ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಸೀದಿ ಸಮಿತಿಯ ವಾದವನ್ನು ಪೀಠವು ಸಹ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. “ಈಗ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದು ಈ ರಚನೆಯ ಕೆಳಗೆ ಸ್ಮಾರಕವಿದೆ ಎಂದು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ನೀವು ಎಎಸ್ಐ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತೀರಾ” ಎಂದು ಮಸೀದಿಯ ವಕೀಲ ಅಹ್ಮದಿ ಕೇಳಿದರು.
“ನಿಮಗೆ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾದದ್ದು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯ ನಂಬಿಕೆ” ಎಂದು ಪೀಠವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು, ಹಿಂದೂಗಳ ಪಾಲಿಗೆ, “ಇದು ಶಿವಲಿಂಗ, ಮತ್ತು ನೀವು ಅದನ್ನು ಕಾರಂಜಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೀರಿ. ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿತು.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಖನನವಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ರಚನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಎಎಸ್ಐ ಪರವಾಗಿ ಅಫಿಡವಿಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಎಎಸ್ಐ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತನಿಖೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ನೀಡಿದ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಆದೇಶವು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
“ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಮಿಷನರ್ನ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ನಾವು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 136 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ),” ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಇದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ರಚನೆಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಆತಂಕವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದ ಪೀಠ, “ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಆಸ್ತಿ, ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ASI ಯ ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
“ಎಎಸ್ಐ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲವಲ್ಲದ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಆದೇಶಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಮೊದಲು ಮಾಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನಾವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಎಎಸ್ಐನಿಂದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಎಎಸ್ಐ ಪರವಾಗಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಎಎಸ್ಐ ವರದಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಎಎಸ್ಐನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
“ಕಮಿಷನರ್ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಿಂದ ಅತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ. ಅದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಯುಕ್ತರ ಯಾವುದೇ ವರದಿಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವು ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಯುಕ್ತರ ವರದಿಯು ವಿವಾದದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಮೇಲಾಗಿ, ಕಮಿಷನರ್ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಿಂದ ಅತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ, ಯಾವುದೇ ವರದಿಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ASI ವರದಿಯು ಸ್ವತಃ ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ನೀಡಿದ ಆದೇಶದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಎಎಸ್ಐ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಮಸೀದಿ ಸಮಿತಿಯ ಮನವಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಎಎಸ್ಐಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಜ್ಞಾನವಾಪಿ ಸಮಿತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗುರುವಾರ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವು “ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿದೆ” ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಅದೇ ದಿನ, ಮಸೀದಿಯ ಸಮಿತಿಯು ತುರ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸದೆ ಯಾವುದೇ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಹಿಂದೂ ಪರ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಕೇವಿಯಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ವಾರಣಾಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜುಲೈ 21 ರಂದು ಎಎಸ್ಐಗೆ “ವಿವರವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು” ನಡೆಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು —
ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ದೇವಸ್ಥಾನವಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆ ದಾವೆ ಹೂಡಿದೆ.