ಹಾಯ್..ಡುಮ್ಮಕ್ಕಾ..ಗುಡ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್.. ಸುಪ್ರಭಾತಂ..
ಇವತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಯೆ 3-30ಕ್ಕೆ ಅಂದ್ರೆ ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ನಾವು ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ವಗೈರೆ ಮುಗಿಸಿ 4-00ಗಂಟೆಗೆ ಬಸ್ ಹತ್ತಿದೆವು..
ಅಲಹಾಬಾದ್ ಗೆ ಪ್ರಯಾಗ ಅನ್ನುವುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಹೆಸರು..ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ವಿದೇಶಿಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ..ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಸರುಗಳೆಲ್ಲಾ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೇ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಧ್ಯ …ಹಿಂದೂಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದ ಆಸುಪಾಸಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಯಾಗ ಅನ್ನೋ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ…ಇಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾವು ಧನ್ಯರು..
ಸರಿ ಬಿಡು…
ನಾವು ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಶೀಮಠಕ್ಕೆ ಹೋದೆವು. ಪ್ರಯಾಗದ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಪಿಂಡ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದರೆ,ಅಸ್ಥಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ..ಎಂಬುದು ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಂದ ಒಂದು ಅಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ..ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅರಿಯದವರು ನೇರಾನೇರವಾಗಿ ಹೋದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಪಂಡರು ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಭಟ್ಟಮಾಮನವರು ಪುಂಡರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರಂತೆ..ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರಂತೆ..ನಮಗೆ ಆ ಅನುಭವ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಒಂದು ಕಾರಣ…ನಾವು ಅನುಭವಸ್ಥ ಯಾತ್ರಾ ಪ್ರವಾಸ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಮೂಲಕ ಬಂದದ್ದು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ ಶ್ರೀ ಕಾಶೀಮಠದಿಂದ ಗೌಡಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಊಟ,ವಸತಿ,ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಉತ್ತಮೋತ್ತಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಗೋಕರ್ಣ ಮಠದಿಂದಲೂ,ಇತರ ವರ್ಗಗಳ ವತಿಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಛತ್ರ,ಮಠಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆಯಂತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗಿರುತ್ತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮಗಂತೂ ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇದ್ದವು. ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಕು. ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂಯೋಜಕರು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು ಯಾವೊಂದು ನ್ಯೂನತೆ ಬರದಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕಾಶೀಮಠದವರೆಗೆ ಹೋಗಲಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು.
ಹೋದ ಕೂಡಲೇ ಶ್ಯಾವಿಗೆ ಒಗ್ಗರಣೆ ಏನೋ ಒಂದು ಸ್ವೀಟ್ ಮತ್ತು ಚಹಾ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ತಿಂದು ಭಟ್ಟಮಾಮನ ಅಣತಿಯಂತೆ ಕುಳಿತೆವು. ಎಲ್ಲಾ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಚಾಪೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿದರು. ನಮ್ಮ ಎದುರು ಬಾಳೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಅರಿಶಿನ,ಕುಂಕುಮ,ಕಲಶ,ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಅಕ್ಷತೆ,ಗಂಧ ಹೀಗೆ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೊಂಡೆ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳನ್ನೂ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು..ಇವೆಲ್ಲಾ ಯಾಕೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಟ್ಟಮಾಮನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕನ್ನಡ,ಹಿಂದಿ,ಸಂಸ್ಕೃತ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದರು.
ಕೆಲವು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಾದ ಮೇಲೆ..ಎದ್ದು ನಿಂತು ಆ ಗೊಂಡೆ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿಯರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳಿದರು. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಕೂರಿಸಿ ಕಲಶ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಅವರವರ ಹೆಂಡತಿಯರ ಜಡೆ ಬಿಚ್ಚಿ ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಜಡೆ ಹೆಣೆಯಲು ಹೇಳಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಎದುರಿಗಿಟ್ಟ ಕತ್ತರಿಯಿಂದ ಜಡೆ ಕತ್ತರಿಸಲು ಹೇಳಿದರು. ಅವರವರ ಹೆಂಡತಿಯರ ಜಡೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟವಿದ್ದಷ್ಟು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟರು…ಗಂಡಂದಿರು. ಜಡೆ ಹಾಕಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ತಮಾಷೆ ಮಾಡಿದೆವು,ರೇಗಿಸಿದೆವು. ಒಬ್ಬರಂತೂ ಪಾಪ ನೀನು ಹೆಣೆಯುವ ಹಾಗೆ ಎರಡೇ ಎಳೆ ತೆಗೆದು ತಿರುಪಿ,ತಿರುಪಿ ಹೆಣೆದಿದ್ದರು. ಅವರಿಗಂತೂ ಎಲ್ಲರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಣಕಿಸಿದರು. ಭಟ್ಟ ಮಾಮ ಹಾಕಿದ ಹಾರ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೂದಲು ,ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಗಂಟು ಕಟ್ಟಲು ಹೇಳಿದರು. ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮತ್ತೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದರು ಇದನ್ನು ವೇಣಿದಾನ ಎನ್ನುವರು
“ಇದನ್ನು ಯಾಕೆ ಮಾಡಬೇಕು” ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕೇಳುವ ಮೊದಲೇ ಭಟ್ಟಮಾಮನವರು ಹೇಳಲುಪಕ್ರಮಿಸಿದರು..
ಒಂದು ಪ್ರತೀತಿ…ಈ ರೀತಿ “ವೇಣಿ ದಾನ” ಮಾಡಿದರೆ ಏಳೇಳು ಜನ್ಮಕ್ಕೂ ಅವರೇ ದಂಪತಿಗಳಾಗುತ್ತಾರಂತೆ..
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರತೀತಿ-ಕೃಷ್ಞನಿಗೆ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ “ವೇಣಿ ಮಾಧವ”ನೆಂದೇ ಹೆಸರಂತೆ.”ವೇಣಿ” ಎಂದರೆ ‘ಜಡೆ ‘ ಎಂದರ್ಥ. ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯಪತ್ನಿಯ ಜೊತೆ ಆಗಾಗ ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಉದ್ದವಾದ ಜಡೆ ಎಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಂತೆ. ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅವನೇ ಜಡೆ ಹಾಕಿ ಖುಷಿ ಪಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ.
ತ್ರೀವೇಣಿ ಎಂದರೆ ಗಂಗೆ ಯಮುನೆ,ಸರಸ್ವತಿ.. ಮೂರು ಜನರು ಸ್ತ್ರೀಯರು. ಜಡೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ- ಮೂರು ಎಳೆ ತೆಗೆದು ಜಡೆ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಎಳೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಳೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತದೆ.. ನೀನೂ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ನನಗೂ ಭಟ್ಟ ಮಾಮಾ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆಯೇ ಈ ವಿಷಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ಹೋದದ್ದು.ಅಂದರೆ ಕಾಣುವ ಒಂದು ಎಳೆ ಗಂಗೆ,ಯಮುನೆಯರಾದರೆ ಕಾಣದ ಎಳೆ ಸರಸ್ವತಿ. ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲೂ ಸರಸ್ವತಿ ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ..ಅವಳು ಜಡೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾದ ಎಳೆಯಂತೆ ಮರೆಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಮ್ಮ ಜಡೆಯ ಒಂದೊಂದು ಎಳೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ದಾನ ಮಾಡುವುದೇ “ವೇಣಿದಾನ” ವಂತೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಭಟ್ಟಮಾಮನವರು ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು.
ನನಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕೀಟಲೆಯ ಯೋಚನೆ ಬಂತು. ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ನಿಯರ ಜಡೆಗಿಂತಲೂ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಜಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾಧವನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಯಂತಲ್ವಾ..ಜಡೆಯ ತುದಿ ಸೀಳು ಬಿಟ್ಟಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಕೂದಲು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸರಿ ಮಾಡಲು ಕೃಷ್ಣ ಬಹುಶಃ ತಿರುಗಾಟದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು “ವೇಣಿದಾನ”ದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕೂದಲ ತುದಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನೋ ಏನೋ… ಎಂದು ನನಗೆ ತುಸು ಸಂಶಯ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾರ ಹತ್ತಿರವೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ…ನಿನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸು ತಡೆಯದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ…
ಇದಾದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮೊರ(ಗೆರಸೆ)ದಲ್ಲಿ ಸೀರೆ,ಬಳೆ,ಚಿನ್ನ,ಕರಿ ಮಣಿ,ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ,ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು,ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ಪಟ್ಟಿ,ಅರಿಶಿನ ಕುಂಕುಮ,ದಕ್ಷಿಣೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಇನ್ನೊಂದು ಮುವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಮುತ್ತೈದೆಗೆ ಬಾಗಿನ ನೀಡಿದೆವು.ಮಹಾಲಯದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಪಿಂಡ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಾರೆ.ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿಯರೂ ಬರುತ್ತಾರೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಮಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರಂತೆ..