ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಬಂದು ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕುಳಿತನೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರಾದಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಭ್ರಮವೋ ಸಂಭ್ರಮ. “ಗಣಪತಿ ಬಾಪ್ಪಾ ಮೋರಯಾ, ಮಂಗಳಮೂರ್ತಿ ಮೋರಯಾ” ಎಂದು ಕೂಗಿ ಕೂಗಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಖುಷಿ. ಬಂದ ದಿನದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ಆರತಿ, ದಿನಾಲೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಸಾಯಂಕಾಲ ತಪ್ಪದೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಹೇಳಿದ “ಸುಖಕರ್ತಾ ದುಃಖಹರ್ತಾ ವಾರ್ತಾ ವಿಘ್ನಾಚಿ” ಆರತಿ ಹಾಡಂತೂ ಇರಲೇಬೇಕು.
ರಾತ್ರಿ ಊಟ ಮಾಡಿ, ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮನೆಗೆ ಬರುವುದು ಮರುದಿನ ಬೆಳೆಗ್ಗೆಯೇ ಗಣಪತಿಗೆ ಪೆಂಡಾಲುಗಳ ಭವ್ಯ ಅಲಂಕಾರ. ಲೈಟಿಂಗ್ ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗೇ ಇರುವಂಥ ಅಬ್ಬರದ ಹಾಡುಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲದೇ ಹಬ್ಬ ಸಪ್ಪಗೆನಿಸಿದರು ಜೋರಾದ ಢೋಲ್ ತಾಶಾಗಳ ಮತ್ತು ರಿಮಿಕ್ಸ ಹಾಡುಗಳ ಸದ್ದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಂಟಪದ ಒಳಗಿನ ಗಣಪ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರನಾಗಿದ್ದ. ಮುಖದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಕಳೆ. ಅವನ ಪೀತಾಂಬರವೂ ಹೊಳೆಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣದ್ದು. ಆಕಾರವೂ ಸಪ್ರಮಾಣ. ನೋಡಲು ಖುಷಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ.
ಬೆಳಗಾವಿ ನಗರದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಕೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಒಬ್ಬರು ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸಹ ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಲು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಾವು ಜನರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ತರುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
1905 ರಲ್ಲಿ, ತಿಲಕರು ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ) ಆಚರಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಈಗಲೂ ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ತಿಲಕರು ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಬಂದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಳಗಾವಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 1906 ರಲ್ಲಿ, ಜೆಂಡಾ ಚೌಕ್ ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವ ಮಂಡಲ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ತಿಲಕರು 1905ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸ್ವತಃ ಪೆಂಡಾಲ್ ನ ಮೊದಲ ಬಿದಿರಿನ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜೆಂಡಾ ಚೌಕ್ ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವ ಮಂಡಲ್ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ.
ಹನ್ನೊಂದು ದಿನ ಹನ್ನೊಂದು ನಿಮಿಷಗಳಂತೆ ಕಳೆದು ಹೊಗುತ್ತದೆ. ಅಬಾಲ ವೃದ್ಧರ ಸಹಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವರೆಂದರೆ ಗಣೇಶ. ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನಂತರ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ಗಣೇಶನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಗಣಪತ್ತಿ ಬಪ್ಪಾ ಮೋರಯಾ, ಫುಡಚಾ ವರ್ಷಿ ಲೌಕರ ಯಾ” ಎಂದು ಜನ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಗಣಪ್ಪನಿಗೆ ಅದು ಖಂಡಿತ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಅವನು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎದ್ದ ಮೇಲೆ ಖಾಲಿಯಾದ ಮಂಟಪಗಳೆಲ್ಲ ಬಿಕೋ ಎನ್ನುತ್ತವೆ. ನಾಳೆ ಕೆಲಸಗಾರರು ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಸೆಯಿಂದ ಮಂಟಪದೊಳಗೆ ಇಣುಕುತ್ತವೆ, ಮುದ್ದು ಗಣಪನನ್ನು ಅರಸುತ್ತವೆ. ನಿರಾಸೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣಪಸೆ ಒರೆಸುತ್ತ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಜನರಿಗೂ ಏನೋ ರುಟೀನು ತಪ್ಪಿದ ಹಾಗೆನಿಸುತ್ತದೆ ಒಂದೆರಡು ದಿನ. ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಗಣಪ್ಪ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ, ಮನೆಯ ದೇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಗೋಡೆಯ ಪಟದಲ್ಲಿ, ಶೋಕೇಸಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿನಲ್ಲಿ, ಕಾರಿನ ಡ್ಯಾಷಬೋರ್ಡ ಮೇಲೆ, ಆಫೀಸಿನ ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ನಿತ್ಯ ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಕೈ ಮುಗಿಯುತ್ತೇವೆ, ಮನದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. “ಮತ್ತೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಬೇಗ ಬಾ”. ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲ, ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಗಣೇಶ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು, ಸಂತಸವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು.