ಮಣಿಪುರ ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರದೇಶ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಡು ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳಿಗೆ ಮನಸೋಲದವರಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳ ಆಚರಣೆ ಎಲ್ಲವು ಸುಂದರ. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಮಾಜಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಪಾಲಿಸುವ ಜನ. ನೋಡಲು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನಮಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವರು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರ-ಸುಂದರಿಯರು.
ಇಂತಹ ಸುಂದರ ಪ್ರದೇಶ ಇಂದು ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ದುರದೃಷ್ಟವೆಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರ ದೇಶ ವಿದೇಶದ ಜನರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಮಾನವೀಯತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ತು , ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಸ್ಕ್ರೀಯವಾಗಿದೆ.
ಮೈತೇಯಿ ಮತ್ತು ಕುಕಿ, ನಾಗ ಸಮುದಾಯದ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆ ಈಗ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದೆ.ಆದರೆ ಮಣಿಪುರದ ಇತಿಹಾಸ ಕೆದಕಿದರೆ ಮೈತೇಯಿ ಮತ್ತು ಕುಕಿ ಸಮುದಾಯದ ನಡುವಿನ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಸಮುದಾಯದ ನಡುವಿನ ಸ್ನೇಹವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಥೆಯು ರೋಚಕವಾಗಿದೆ.
ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಮುದಾಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೈತೇಯಿ, ಕುಕಿ ಮತ್ತು ನಾಗ ಸಮುದಾಯದವರು. 1762 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆಡಳಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈತೇಯಿ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜ ರಾಜಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇವರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಇತ್ತು. ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ನಾಗಾ ಜನಾಂಗದವರು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ದಾಳಿ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಮಣಿಪುರದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಗ್ ಬ್ರಿಟೀಷ್ರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಿಟೀಷರು ಸ್ವತಃ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದೆ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಕರೆದು ನೆಲೆಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರೇ ಕುಕಿ ಜನಾಂಗದವರು.
1826 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬರ್ಮಾ ಯುದ್ಧವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರು ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ಮಣಿಪುರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರ ಕೈವಶವಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಇದ್ದರು ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಡಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬ್ರಿಟೀಷರ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು.
1891ರಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಆತನ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸತೊಡಗಿದರು. ಆದರೆ ಮಣಿಪುರ ಒಂದು ರಿಮೋಟ್ ಎರಿಯಾ ಆದ ಕಾರಣ ಪೂರ ಮಣಿಪುರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೈಯಿಂದ ಅಸಾಧ್ಯ ವೆನಿಸಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಮಣಿಪುರವನ್ನು ವಿಭಾಜಿಸಿದ್ದರು. ಕುಕಿ ಮತ್ತು ನಾಗ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಮೈತೀಯಿ ಜನರನ್ನು ಮಣಿಪುರದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು.
ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಮಹಾ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಟಿಷ್ರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಯೋಧರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು. ಆಗ ತಾವು ನಿಯೋಜಿಸಿರುವ ರಾಜ ಮಹಾರಾಜರಲ್ಲಿ ನೆರವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಗಾ ಜನಾಂಗದವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆರ್ಮಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಕುಕಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಕುಕಿ ಜನಾಂಗದವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಇದ್ದರಿಂದ ಕುಕಿ ಜನಾಂಗದವರು ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದೊಳಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗುಡ್ಡ ಕಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೇರಿದರು.
ಇಂದು ಮೈತೇಯಿ ಜನಾಂಗದ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 53% ರಷ್ಟು ಜನರು ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ 10% ಭೂ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕುಕಿ ಜನಾಂಗದವರು 28% ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 90% ರಷ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
1947 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರದ ನಂತರ ಮಣಿಪುರದ ಭವಿಷ್ಯ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ನಾಗಾ ಜನಾಂಗದ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇಶ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕುಕಿ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಬೇರೆನೇ ರಾಜ್ಯ ಬೇಕಿತ್ತು. ಮೈತೇಯಿ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಅಸಿತ್ವ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ,ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕಿತ್ತು. ಅಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಮೂರು ಸಮುದಾಯದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿತ್ತು.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಣಿಪುರ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈ ಸೇರಿತ್ತು. 1972 ಮಣಿಪುರ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಮಣಿಪುರದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಯಿತು.
1960 ಭೂ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೈತೇಯಿ ಜನಾಂಗದವರಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜಮೀನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕುಕಿ ಮತ್ತು ನಾಗ ಜನಾಂಗದವರು ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಮೀನನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯು ನಾಗಾ ಮತ್ತು ಕುಕಿ ಜನಾಂಗದವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಸೇರಿರುವ ಸಮುದಾಯವಾದ ಕಾರಣ.
ಅಸಮಾದಾನ ಗೊಂಡಿರುವ ಮೈತೇಯಿ ನಮ್ಮ ಜನಾಂಗದವರು ರಾಜಡಾಳಿತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗಾಗಿ ಈ ತಾರತಮ್ಯ ಯಾಕೆ. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು.
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ 1894ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಮಿಶನರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದರು. 1901ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 8% ಕ್ರೈಸ್ತರು ಇದ್ದರು. 1991ರಲ್ಲಿ 34% , 2021ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 45% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.
ದಿನಕಳೆದಂತೆ ಧರ್ಮದಿಂದಾಗಿ ಈ ಮೂರು ಜನಾಂಗದವರ ನಡುವೆ ಅಂತರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಇಂದು ಗಲಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ ಇದ್ದರಿಂದ ಜನರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವರದಿಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದೂಗಳು ನೆಲೆಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತರು ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕ್ರೈಸ್ತರು ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಮೈತೇಯಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಿಂದೂಗಳಾಗಿದ್ದು. ನಾಗ ಮತ್ತು ಕುಕಿ ಜನಾಂಗದವರು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ಇರಬಾದೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆದರೆ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಜೊತೆ ಇದ್ದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಬಾಲ್ಯವು ಮೈತೀಯ ಜನರರಲ್ಲಿದೆ.
ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ 60 ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ 40 ಸೀಟುಗಳು ಮೈತೇಯಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಮೈತೇಯಿಯವರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಯಾಕೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಮಣಿಪುರ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯಲು ದ್ವೇಷದ ಹೊಗೆಯಾಡಲು ಶುರುವಾದದ್ದು. ಇದೀಗ ಮಣಿಪುರದ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬೆಚ್ಚು ಬೀಳಿಸುವ ವರದಿಗಳು ಬರುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಮಣಿಪುರದ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಯ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಭುಗಿಲೆರಿರುವ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಂತಹ ಅಡ್ಡಿ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇಶವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಬದಲು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಯಾಕೆ ಮೌನವಾಗಿದೆ.