ನಲ್ಲಿನಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವು ಚೆನ್ನೈಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಈಜೂರು ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ‘ನಲ್ಲಿನಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಈ ದೇವತೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವೆ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಲ್ಲಿನಕೇಶ್ವರ ಎಂದರೆ ‘ಸಾಮರಸ್ಯದ ದೇವರು’ ಎಂದರ್ಥ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರು 1100 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಚೋಳರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನು ಭಕ್ತರ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ, ಕುಟುಂಬ ಸಂಬAಧಗಳು, ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರ ನಡುವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪರಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಸೂರ್ಯ ದೇವ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕೊಳವನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ವರ್ಷದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಳ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ಛಾವಣಿ ಇದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧರು ನಲ್ಲಿನಕೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಹೊರ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನರ್ತನ ಗಣಪತಿ, ದಕ್ಷಿಣಮೂರ್ತಿ, ಮಹಾವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ.
ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಮಹಾ-ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಭಕ್ತರು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದುದಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೈವನಾಯಕಿ ಅಂಬಲ್ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಯಾನೈ ಪತ್ನಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಷಣ್ಮುಖ (ಅರುಮುಖ)ನನ್ನು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಾಮಂಟಪದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದೆ. ಬಲ ಹಿಂಗಾಲಿನ ಗೊರಸು ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗೆ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ, ಎಡಗಾಲಿನ ಗೊರಸುಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಶಿಲ್ಪಿ ಅದನ್ನು ತುಂಬಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವನದಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಂದರವಾದ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ನಂದಿ ತನ್ನ ಒಂದು ಮುಂಗಾಲನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮಡಚಿದನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಚಾಚಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನಂದಿಯ ಹಿಂಭಾಗದ ಕಾಲುಗಳ ಸ್ಥಾನ, ಒಂದು ಮಡಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲು ಅದರ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾಲು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಂತೆಯೇ ಬಾಲವು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಐದು ಮರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅಝಿಂಜಲ್, ವಿಲ್ವಂ, ಕಲ್-ಅಲಮಾರಮ್, ವನ್ನಿ ಮರಮ್ ಮತ್ತು ಪೆನ್-ಪನೈ ಮರಮ್.
ಶ್ರೀ ನಲ್ಲಿನಕ್ಕೀಶ್ವರನು ವಿವಾಹ, ಮಗುವಿನ ಜನನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.