ಮದೀನಾ ಮಸೀದಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗಾಜಿನ ಮಸೀದಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವಾದ ಮೇಘಾಲಯದ ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವ ಮಸೀದಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸುಂದರವಾದ ಕಟ್ಟಡವು ನಾಲ್ಕು ಅಂತಸ್ತಿನ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ.
ಮದೀನಾ ಮಸೀದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಗಾಜಿನ ಮಸೀದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಮಸೀದಿಯು ಮೆಹರ್ಬಾ ಅನಾಥಾಶ್ರಮ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಥಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮರ್ಕಜ್ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ.ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಾಗಿ 2,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಮದೀನಾ ಮಸೀದಿಯು ಹಲವಾರು ಗುಮ್ಮಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ರಚನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಳಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಮಾನಿನ ಕಿಟಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೆತ್ತನೆಗಳಂತಹ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಸೀದಿಯ ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಟ್ರಿಮ್ ನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಸೀದಿಯು ಹಲವಾರು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮಸೀದಿಯು 121 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು 61 ಅಡಿ ಅಗಲವಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಅಂತಸ್ತಿನ ಈ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಅನಾಥಾಶ್ರಮ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. ಮಸೀದಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಈದ್ಗಾ 8,000 ಜನರಿಗೆ ಸಭೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಮಸೀದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಈದ್ ಅಲ್-ಫಿತರ್ ಮತ್ತು ಈದ್ ಅಲ್-ಅಧಾ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಈ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಭಾವೈಕ್ಯದ ಸಂಕೇತ ಎನ್ನಬಹುದು.