ಕನ್ನಡನಾಡು: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಧೀರರ ನಾಡು, ಕನ್ನಡಿಗರು ತಾವಾಗಿಯೇ ಯಾರ ಮೇಲೂ ಕಾಲು ಕೆರೆದುಕೊಂಡು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಕೆಣಕಿದವರನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೋರಾಟ ನಡೆದರೆ ಅದು ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಇಂತಹ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಶಕ್ತಿಮೀರಿ ಕಾದಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಚೀನೀ ಯಾತ್ರಿಕನಾದ ಹ್ಯುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ಎಂಬುವನು ಕನ್ನಡದ ಜನಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
ಇವರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಉಂಟಾದರೆ ಸೇಡನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ವೀರರನ್ನೂ, ಶೂರರನ್ನೂ ಮರೆತು ಬಿಡದೆ ಅವರನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿದ್ದಿತು. ಸತ್ತ ವೀರನ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ನೆಡಿಸಿದ ಶಾಸನಗಳೇ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು, ಇವು ಕರ್ನಾಟಕದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವುದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವೀರರ, ಶೂರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಿತು ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ವೀರನೊಬ್ಬನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೋ, ತನ್ನ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿಯೋ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಇನ್ನಾವುದಾದರೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಆ ಗ್ರಾಮದ, ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಲ್ಲವೇ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವನ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿ ನೆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ವೀರರು ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವುದು ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೆಯ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ವೀರನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ದೇವಲೋಕದ ಕನ್ನೆಯರು ಅವನನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವುದು ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಮೂರನೆಯ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದು ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎರಡು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಶಾಸನವು ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಗದ್ಯ ರೂಪವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ರಾಜನ ಹೆಸರು ಮುಂತಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ ನಂತರ ನೀರಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾದಾಡಿದ ವರ್ಣನೆಯು ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲವೂ ನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತವೆ. ಗೆದ್ದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೊರೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಸತ್ತರೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಸುಂದರಿಯರು ಸಿಕ್ಕುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುವ ಈ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತೇನೆಂಬ ಚಿಂತೆ ಏಕೆ ? ಎಂದು ಇದರ ತಾತ್ಪರ್ಯ, ಬೇಗೂರು, ಮಾವಳಿ, ಬರ್ದವಳ್ಳಿ, ಹಿರೆಗಂಡನಕಲ್ಲು, ಹರಿಹರ, ಆಲೂರು ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ದೊರಕಿವೆ.